|
Awdur: Y Prif Gopyn
|
|
12 : 06 : 2005 |
Wel, Gwern,
Dyma ni'n mynd ymlaen o gam i gam. Sôn yr oeddwn i am y Gynghanedd Sain, gan ddweud, ar ôl gofalu am yr odl, y cei di drin hanner ola'r llinell yn union fel pe bai'n Groes neu Draws. Ond dyma fi rwan yn tynnu'r gair "union" yn ôl. Mae'n siwr dy fod yn cofio i mi awgrymu yn un o'm hepistolau cyntaf bod rhyw ddau hanner-perthynas i bobol Ty-croes. Wel, y mae un ohonyn nhw yn gwasanaethu ar dir y Sain yma. Dyma i chdi linell a'i hanner olaf heb fod yn berffaith "Groes" nac yn berffaith "Draws", ond gellir ei defnyddio i wneud Cynghanedd Sain.
Fy ngeneth oleubleth lon.
Nid yw leubleth lon yr un fath â Marged Morgan na Bob Bach na Tim Tomos. Yn hon y mae'r rhan gyntaf yn ddiacen a'r ail yn acennog. Rheol sylfaenol y math arbennig yma o gynghanedd sain, yw bod y gytsain neu'r cytseiniaid cyntaf o flaen y llafariaid acennog yn y gair cyntaf diacen i'w hailadrodd o flaen llafariad y gair acennog sy'n dilyn:
Mor aeddfed yw Marged mwy
Un ennyd hyfryd o haf
Rwan ta Gwern, gwylia rhag y perygl o feddwl y gellir defnyddio'r dull yma mewn llinell gyfan o gynghanedd groes neu gynghanedd draws. Hyd yma, dydw i ddim am roi'r hawl i chdi ei defnyddio ond i orffen llinell o gynghanedd sain.
Cofia, os wyt ti wedi llunio llinell gyfan o Groes neu Draws, cyn rhoi hawl iddi fyw, croeshola hi'n bendant fel hyn: "Pwy ydy dy berchennog - Marged Morgan, Bob Bach neu Tim Tomos?" Aros am ei hateb diamwys, ac wedi bod yn siwr am ei thylwyth, profa hi yn erbyn y meini prawf.
Rwy'n ymddiheuro os oes naws ychydig yn fygythiol i'r e-bost hwn.
Cofion,
Wil Ifan |
Hafan 
