|
Awdur: Y Prif Gopyn
|
|
12 : 06 : 2005 |
Annwyl Gwern,
Yr ydw i am dy gyflwyno heddiw i Marged Morgan. Cofia, dydw i ddim am i chdi wneud dim mwy â hi nag edrych ar ei henw: Marged Morgan. Sylwa fod y ddau air o ran nifer eu sillafau a'u haceniad yr un fath yn hollol. Maen nhw hefyd yn cynganeddu â'i gilydd yn berffaith. A dyma i chdi pam:
(a) Mae llafariaid y ddwy sillaf acennog yn wahanol i'w gilydd, a ac o
(b) Mae llafariaid y ddwy sillaf ddiacen yn wahanol i'w gilydd, e ac a
(c) Mae'r cytseiniaid o flaen y ddwy sillaf acennog yr un fath, m
(ch) Mae'r cytseiniaid rhwng y sillafau acennog a'r di-acen yr un fath, rg
(d) Mae'r cytseiniaid ar ôl y sillafau diacen yn wahanol i'w gilydd, d ac n
Dyna i chdi bum pwynt y bydd yn rhaid i chdi eu cofio wrth siarad gyda Marged Morgan. Un o ferched y Ty-croes ydy hi. Hynny ydy, mae'r math yma o gynghanedd yn cael ei galw'n gynghanedd Groes. Fe gei di gyfarfod eto â rhai o breswylwyr eraill Ty-croes, ond am y tro, rho dy sylw i gyd i Marged Morgan.
Gofala i ddechrau bod y ddau air yr un fath â'i gilydd o ran rhif eu sillafau a'u haceniad. Ac yna gwylia'r pum pwynt. O ran y pwynt olaf, fe fyddai'n hollol gywir cael unrhyw gytsain i ateb lle nad oes cytsain o gwbl yn niwedd y sillaf a atebir: er enghraifft fe fyddai caru Ceiriog yr un mor gywir â carwr Ceiriog. Yr un modd hefyd byddai tywydd tawel yn gywir am nad oes cytsain yng nghanol y naill na'r llall.
Bellach, dyna Marged Morgan a chdithau yn deall eich gilydd i'r dim, gobeithio.
Hwyl am y tro,
Wil Ifan |
Hafan 
