Awelon

Aled Jones Williams

Fersiwn 'draddodiadol' o bryddest fuddugol Eisteddfod Genedlaethol Ty Ddewi 2002
Paratowyd gan Nia Powell; cyhoeddir gyda chaniatâd caredig y bardd.


Rhys, beth a ddywedi amdanat dy hun?
D.O.

These fragments I have shored against my ruins
T.S.E.

A b c ch d dd e f ff g ng . . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .. . .

 

 
...drwy ffenasd yr ystafell aros
Gwelaf
Gynion yr awelon
Yn dobio
Marmor y cymylau...
Cymylaun fochau
Yn weflau
Yn bidlan lipa (Shht!)
 
 
Yn
(Sbiwch ar i gyrls o!)
 
Cwmwl o dîn mewn jîns tynn
Yn ben shampw
Yn flewiach mân corun cemotherapi

    Nabod ni? Pnawn ma!
 
Drycha yn fancw!
Weli di yng ngododdin y cymyl vn mab marro?
Yn ieuengo
Yn heneiddio
Yn madru
Ym
Mynd a dwad
Bn braich
Michaelangelor
Awelon
Yr awelon syn styrbio lliwiau ar lun scan y machlud















 

 

Hwnna ydy o!
Ond ma hwnnw mor brydferth!
 

Y farwolaeth
Liwgar
Tu mewn i mi
Yn fasged o ffrwythau
Hen enw cras ydy cansar
Fel dy swn di
Sdalwm
Yn dysgur feiolin
Yn piwshor nodau
Yn stafell wely fy nghof.Tin neb, washi!
Meddai moscd y sbarcs ar y parddu
Trwy edar mwg or jos-dic
Gwelaf wn efydd y Bwda
Dioddefaint ywr oll o fywyd
Mewn craciau ar slab pafin
Maer Croeshoeliedig
Wrth ei ochr gylch
Budur
O jiwing gym
Dioddefaint ywr oll o fywyd
Ar awel fel bys docdor
Yn gwthio i nghnawd
 
    Brifon fanna?
 

A darganfod fy myd!
Nid trwy fapiau
A thelynegion
Bellach
Ond drwy
Ogla
Fy nghnawd fy hun.


Comonsens dy pob dim
Siwr dduw!
Lle rei di hefo dy gym raeg?
Im pellach na Tjesdyr
- Boi!

Ar awyr i gyd pnawn ma yn focs gwnïo
nodwydd y gorwel
rl yr haul
clytiau yr chydig gymylau
ar mr yn un pishyn taffeta glas
injanwnïior tonnaun hemior tywod
(bandijis ydy geiria, nte, Mam?)

 

 
 
Yn y pellter
Caf gip
Ar fetel gloywr Scanyr
Fel lliw afon
Ganol gaea
Ac un ochr ir
Ceunant
Y bardd-filwr Phillipe de Novare
yn ei glwyfau
Marwol
Yn pryfocio mewn barddoniaeth!
Ei elynion
A
Madam Sera yn troin llaw i
Drosodd
Yn y garafan
Yn y ffair ha
Fel petain ddeilen yn ffawd
yr awel
Ma gin ti fywyd
Hir
O!
Dy flaen
Cer allan i chwara
 
   
...Dalia hi!
 

Meddai hustyng (yr y uychanet) or dail
A glanio
Oraens yr haul
Yn glewt
Ar gledrau fy nwylo
A gair newydd
Yn bowdwr sialc
Drosto i gyd
Yn fy arwain or dosbarth
Gerfydd fy llygaid
I wlad
Arall
I sw'r
Wyddor
A phob llythyren
Yn anifail
RhyfeddOd
C yn safn syn rhuo
h fel llam gasel
w fel gloyn byw (ynteu w fel weiren bigog?)


Maer rhosyn yn waedlyn ar lawnt
Dan freichiau pwysau bantam y brigau
A
Chin dwad allan o berllan
Hefo
Afal melyn crwn
Cadw di hwnna rwan
Yn saff
Rwla tu mewn i chdi
Yn ddelwedd ddydd a ddaw
Paid ti bod mor galfinaidd a jyst i fyta fo
A chofia
Gwthia yn erbyn y geiria.
Faint or gloch ydy hi?
 
    Chi sy nesa-ond-un
 


Dwin chwythu cloc dant-y-llew yn fy nychymyg
Agoraf ryw ddrws distaw ynof
Mond deilen
Grin
Yn crafur rhiniog
Fel llong o glai
Yn mordeithior awelon
Rwyf olion
Teilchion
Heiroglyph

 
   

Rhoid hwn arch garddwrn chi
I ni gal gwbod pw da chin
Te

 

Labelu
Catalogi
Croniclo
Brut pob poen
Ac arddangos y cyfan
Yn amgueddfeydd
Fy llygaid
Pwys o lard
A Vim
Donyts
A Brillo
Ddrwg iawn gin-i glwad
Dairylea a llefrith
Peint?
Fel na ma hi
Cuppa-soup a ham
Chwartar?
Ond am i fod o hiddiw
A be ddusochi arall?
Lemon cheese a jeli?

 
    Waeth heb
 

Do dwinna hefyd
Vladimir rwyn tueddu i gytuno
Gwybod?
Gwybed?
A phryfaid genwair!
A thyllau yn y bengolg!
A thwll dy dn di Ffaro!
O hen amlen DSS
Cwymp
Hyd lawr
Fy nhipyn cerddi.
 

 
Codaf
i fy nghlyw
gragen
a'i
chrombil yn grynoddisg
o'r môr
fel swn tynnu peint
   
       
   
Drwyr ffenesdri
dawr awelon
cynnes
i fy hudo
hefo
enwau
Salamis a Famagusta
Tamws Adonis
Caf fy nhemtio i gred eto?
Kyrie eleison
 
       
 
Gwelaf yn y corneli tywyll
gegaun symud
yn weflau shocking pink
a swn eu hisian
fel
agor potal coke
Iesu!Mae o di mynd i
ddim
   

 

 

Acrobat h
Tn-dros-ben
A weldi!
Y!
Yr awelon yn droi dalennaur tonnau
Ar cerrig gleision
Yn l bodio
Ar farjin y tywod
Dwin wyth oed
mewn dectjer bob lliwia
Yng nghanol y mr
A nhn in tampio
Pwy wt ti?
Caniwt?
Mam!
Dwin i weiddi
Riw ddiwrnod mi fydda in
Caniwtio

Dof allan
Weithiau
O dan gamofflaj y geiria
Fel sniper
Maen llygada in aros ar weddill afal
Yn troin frown ar
Gopi o Womans Own
Ac oraens syn gwsnio
Casta Diva, che inargenti queste sacre antiche piante Callas ar fy nghlyw
A bag o grisps

Blaen sdethosgop y lleuad
yn cornio
Rhwng celloedd annormal y sr
Meddyliaf am fy nghariad
Miss Venables
yn dadfachui bra
O sensoriaeth ei bywyd
O! Tydw in hen odinebwraig
Ai
Bysedd
Harmonium capal yn chwarae
(Vibrato)
Sanctus
Hyd-ddaf
Rwyf loerig yn ei noswallt
Am llaw i fynyi sgert
Diflanna mewn tweeds
Drwyr drws uPvc
Yn fy semi
Ta-ra, meddai
Yn ei llais bel canto
Ar awel yn ei gipio
I Wales
Fy nghof
A drws
Gwyn
Y scannyr yn dynn
Dynn
Ar gau
Ar awelon
Yn llusgor afon
Gerfydd ei gwallt brith
Yn sgrechian
Ir coed tywyll

Aorta
Ventricle
Lymphatic
Vas Deferens (-rwbath yn dy fls di
Me Gwyn bach)
A fy llaw docdor
Pymtheg oed lefel-O
Yn dilyn trywydd y geiriau
I fol llygoden
Farw
Ar wal gefn
Hefo sgalpel
Wedi ei dwyn
Or lab
Biol.
Gwthiaf!
Or hollt
Yn slwtj
Daw llanasd
Ei hymysgaroedd
Yn fy llygada
Fflachiar
gair
gloyw
Susnag
Scalpel

 
    Had this done before?
 
Un s saxa secisiar
Yn noeth
Diangaf
I fforestydd
Fy nghymreicTod
Pryf a welaf i’th law di ual llygoden
Cofiaf



Mae ei chorff
Fel cello
That girl I left behind at 24 Sycamore
Fancw
Mae thermomedr yr afon
Yn piciad o boced y cae
A chrawciau’r frân
Fel swn sgriffiad beiro
Ar graff igam-ogam y brigau
Edrychaf drwy delisgop geiriau
A gwydr pob gair
Mor dryloyw
 deigr
A’r haul yn taflyd ei hun
Drwy ffenesdr yr awyr
Yn waed yr aer ar
Bafin y môr
A merchaid llnau awelon coman
Cymylau eu tinau’n siglo
Yn clirio’r llanasd



Yn feudwy mewn ciw
A wynebddalen y Times ar sil y ffenasd yn glwy melyn
Drosti
Ga’i weld y piso yn ’ch bag chi, Mam?
Y môr lurex
mascara’r gwymon yn rhedeg
Lliw nylons y tywod
Gardas yr ewyn
Ma’ dy gorff di mor gynnas â mygaid o de
Rhwng
’Y nwylo fi
Yn feudwy mewn ciw
Yn hel briwsion y cwestiynau
Oddi ar garpiau
Fy nghnawd
Yn fy llaw grystyn sych fy nicea
Tybed ddaw cigfrain elias?
Tybed deimla i’r awelon o galfaria fryn?
Pwy sy’n ysgwyd bocs matjis atebion yn fy nghlyw?
A mynawyd-y-bugail yn fflach matjan ar y bwrdd
 
    Rwbath ’run fath ydy o
 


Faint o’r gloch ydy hi?
Mae’r awelon
Yn malu poteli gweigion y goleuni
Yn erbyn rhwyll y brigau
Hwyr
Pwy sy’n sbecian arnom ni?
Tu mewn i’r dail
Fel pypedau ffelt ar ddwylo’r awelon
Pwy sydd yn ein dynwared?
Mam!
Ydy’r meirw’n medru siarad?
Tybed oes ’na arwyddion?
Yn
Laver’s Liverpool and Irish Sea Tide Table
Tybed?
Watson a Crick?
Desbret Dan yn Endor myn yffar i!
Dwi’n chwythu cloc dant-y-llew yn fy nychymyg

 
    Mae’r annwyd ma’...
 
Mam!
Mond hyn_____’na ydy seis y gorwel
Ma’ hi’n ffitio rhwng ’y mys a mawd i
Dwi’n codi’r môr fel ’tai o’n hancas
oced
A’r tonnau’n tisian o nghwmpas i ...

 
    wedi bod rhy hir o lawar arnat ti
Cer i weld y docdor

 
 

O fy mlaen
Mae hogan
Yn croesi’i choesau’n
X (-rated pictiws nos sadwn hogia secs) fel y tro - O! -
Hudolus hwnnw
Yn afon Gwyrfai
Wedi’r bont
A’r awelon powld yn codi sgert
Y brwyn
Fedar hon ddim bod yn sâl
PAM?
Meddai dynas lolipop (mewn côt PVC) gwyn ’i llygada hi
A’i hedrychiad ifanc hi’n
Croesi’r lôn
Ata i
Ar ei phen ei hun
Bach
Herfeiddiol
A fy llygaid yn mwytho heibio clun y wal
I wacter
Y coridor
Yn fan hyn
Yn pwyso ar adwy


Bywydmewnmarwolaethmarwolaethmewnbywyd
Byw.............marw.............marw............byw
Bywydmewnmarwolaethmarwolaethmewnbywyd
Byw.............marw.............marw............byw
Bywydmewnmarwolaethmarwolaethmewnbywyd



Fel esdalwm
Yn marchogaeth Hiâ! Giât y Plas
A’n llygada i ar gau
Ond yn gwbod
I’r dim
Lle oedd lle
O’r fagddu tu mewn i mi
Gefn dydd golau
A nadau Apache yr awelon
Yng ngharlam y gwrychoedd
Yn methu’n glir
 fy nal
Hyn tybed?
Oedd (ydy?)
Gobaith


 
    Chi sy’ nesa
 
A llygaid
Fel rheithgor
Pawb
Yn sbio arna i
Gadawaf fy llyfr
Ar agor
Ar y gadair
Fel to bach ar
Air


Wrth gerdded ar hyd y coridor
Gwyn, (Fel llwch sialc ar lawes
Gynt
A’r llythrennau
O! Hud yn
RhyfeddOd,) rwy’n troi’n goma ar ddalen wen rhwng dau, air, rhwng, dau, olau, rhwng, dau, lanw, rhwng, dau, fyd, Rhw Ng,
,
ac ynof
n fel twNel
o fel OgOf
ch pob erCHwyn
magl m
Y yn fforch yn y lôn


 
 
 
     

Cei drafod Awelon ar ei newydd We-dd yma


Annedd y Cynganeddwyr: cartref cynghanedd ar y we