Awen Lwyd

Meirwen Mac

Fi yw Awen - wyf fenyw,
(wyf fam i wyth ar fy myw!),
yn fardd, na fu ei harddach,
yn byw wrth fy hunan bach
(byw i weithio) mewn bwthyn
wedi ei doi heb gymorth dyn.
Fan hyn y byddaf fin nos
yn sgwennu fy nhasg unnos -
yna'i gyrru at Gerallt,
hwnnw'n dweud nad yw'n ei dallt,
(am mai dyn di-glem ydy o
dyn od fel pob dyn ydy-o).

Wyf fardd! "Y bardd clenia'n bod -
a menyw!" medd mam hynod
yn Y Wawr ddeufis yn ôl:
"un with-it gynganeddol,
fawr ei llais". Ond ar fy llw
wyf sâl am fwy o sylw.
Dymunaf glod am unwaith,
(fy nghwyn yw sylwedd fy ngwaith)
Wyf fenyw mwy amrywiol
na lleisiau broc roc a rôl
eich Meirion Macs a'ch Morys,
eich Llwyds a holl Aps eich llys,
Elwyns bach, Dylans y byd
(a Dafydd Pritchard hefyd).
Sgwennaf â llais gwahanol,
llais dial iach, llais di-lol
am bryfed bach o brifeirdd
a byd gwrywaidd y beirdd.
Mi ruaf am wrywod,
am Dduw'n wr, am ddynion od.
Sgwennaf am bob Siôn Dafydd,
(i'r diawl â throwsusau'r dydd!)
am feirdd o Sodom i Fôn,
am ddewiniaeth - am ddynion,
y dynion sy'n barddoni
yn fil cywreinach na fi.
Sgwennaf am Lais y Genod
hyd y nos (a dynion od),
am yr angen am fenyw,
am eni babi - a byw!
am un englyn gan fy nain,
am achau Gwerfyl Mechain,
am gariad, am gyweirio
Wil y gwr, a'i gyflog o.
Am Women's Lib a diben
y byd heb ddynes yn ben,
newyn am feirdd benywaidd,
a bras (ydyw i'n boring braidd?),
ac fy nhîn mewn bicini,
(a oes gan neb, ys gwn i,
ateb gonest i'r cwestiwn
"Ydy 'nhîn i'n dew yn hwn?")

Dros holl ferched y gwledydd
nad ynt yn gweld golau dydd,
sgwennaf gân, sgwennaf gannoedd
fel hyn, a phob un yn floedd
am ll'nau, smwddio twtio'r ty,
a hwfro (rhwng yr hefru),
soniaf am bwytho sanau
a gwneud gwledd a gwneud y gwlâu.

Bellach a mi'n crebachu
fin nos yng nghrombil fy nhy,
hen fenyw wag wyf innau,
ofer wyf ag awen frau.
Yn ddi-hwyl ac yn ddi-wên
wyf fagiad o genfigen.
Dynion, a dynion pob dydd
neu boenau y ferch beunydd,
dyna yw 'nhestunau i
(a dylanwad pidlenni)
dyna oll, dynion o hyd,
dim mwy, 'na i gyd yw 'mywyd.

Ond mi frathaf fy nhafod,
gwn y bydd un dydd yn dod,
un wawr pan gaf innau wys
i gywyddau'n gyhoeddus,
a merched yn fy mharchu'n
ddi-os am rhoi cweir i ddyn.
Y wlad yn brolio'r lodes!
Ydy'n wir mae'n dod yn nes!

Hwyrach y bydd y Feuryn
yn ferch, hwyrach mi fy hun!
Caf dâl am ddod i Dalwrn
a dod, nid i chwifio dwrn
ond i roi deg! Deg! Myn dyn!
Deg o hyd - a deg wedyn
a chlod (i'r genod wrth gwrs!)
ac un i'r gwryw-gwynwrs.

O Dduw! Mi dwi'n haeddu hyn!
Rho i wraig fyd yr hogyn,
wyf fardd - "y bardd dela'n bod",
ac annwyl (fel mae genod),
wyf llawn awen - wyf fenyw,
wyf fam i wyth ar fy myw!