Caerfyrddin

Aron Pritchard

Adref o hyd yr af i (Mei Mac)

Fry yn unigedd y cyrion,
a glaw Mehefin yn cau’r nos
yn un â thes y dre’, syllaf
ar y goelcerth neon islaw.

Caerfyrddin. Hafan fy nyddiau.
Wyt heno’n mud-losgi’n dawel,
yn rhyw hen oren cyfarwydd
ger fy nal-y-bws beunosol.

Teimlaf yn un â thi; mae dy
balmentydd tywyll yn rhedeg
drwy fy ngwythiennau, mor rhwydd â’r
Tywi’n chwarae mig dan y niwl.

Ond eto; eto mae ’na dân
heblaw am lafoerio’r lampau,
rhwng y siopau a’r toeau gwlyb
yn hawlio’m synhwyrau heno,

rhyw dân ar fin diffodd, adlais
o’m gorffennol sy’n pellhau’r dref
o’m gafael rywsut, yn mynnu
siarad â mi drwy’r diferion…

*   *   *

…ac heno,
yn y munudau breuddwydiol hynny
rhwng disgwyl bws a gweddill amser,
synhwyraf fy modolaeth yn y dref islaw;
gwelaf fachgen yn tyfu’n ddyn ar hyd ei strydoedd;
teimlaf wres cyfarwydd yn ddwfn yn holltau’r palmentydd;

’rwyf fi’n dal, drwy’r holl law mân,
i weld y tân yn llosgi.

Ac eto, mae yna lais sy’n mynnu fy neffro
drwy’r muriau tywyll a’r gwteri oer.
Clywaf oedolyn yn fy ngalw drwy’r dref:
“Rhaid diffodd y tân.”
Synhwyraf fy machgendod yn llithro ymaith,
yn toddi i’r tarth;

’rwyf fi nawr ar ben fy hun,
yn ddyn; ’rwyf wedi sobri.

Ydy, mae’n anodd peidio breuddwydio am a fu,
anodd ymadael â’r hen hen hud,
rhywle’n gudd yn y niwl dros Gaerfyrddin.
Mae fy ngweddill yn gwawrio, mi wn,
ond am heno, yn unigedd y cyrion heno,
ni allaf ffarwelio â’r fflamau

sy’n diffodd, diffodd, maes o law
drwy’r glaw, dros afon Tywi.

Mehefin 2001