Kywydd Kilt Kwl Kymru

Emyr Lewis

‘Ro’wn i’n mynd drwy’r Western Mêl
yn daeog ac yn dawel,
darllen â phen yn llawn ffydd
neon y Gymru newydd,
yn gaib a chyfan gwbwl
gredu fod Cymru’n cwl,
pan welais lun dyn â dwy
goes odiaeth o gosadwy
mewn ciltwisg smart, mewn tartan.
Crafais ‘mhen, a darllen dan
y llun y geiriau llanw
‘r wy’n awr am eu rhannu nhw:
“The males in New Wales will wear
trouser-and-jacket dresswear
no more! See the New Welsh man
bearing a cool-celt sporran
(Ioan on the Titanic
used one to cover his dick),
catatonian tartan too.”

Yn gul fy nghoesau gwelw,
myfyriwn am oferedd
di-nod fy mod cyn fy medd:
a minnau’n storm o hormons
sut y jawl cawn Zeta Jones
a’i denu i’m caru? Cilt!
Mawlgan i’r Western Mêlgilt!
Titanic! Catatonia!
Rhaid im, os o’wn Gymro da,
gael un o’r rhain. Gwelwn res
o genod hynod gynnes
glandeg yn rhedeg ar ôl
fi’r cenau llwfr canol
oed, fel y gallont godi
fy ni-lodre odre i.

Es i’r siop, gwario popeth,
herio pawb a gwisgo’r peth.
Tynnes, fel yn y Mesons,
ar frys fy nhrowsus a ‘nhrôns,
a chamu’n falch mewn i far,
dangos fy nghoesau dengar,
i ddwy hyfryd, yn ddifraw’n
gilt i gyd, yn Gelt go iawn.

“Ych a pych” ebychient,“pwy
ydyw’r hen wr ofnadwy
a di-chwaeth?” “Trendi a chwl
ydwyf,” ceisiais ddywedyd;
ond, am boets, ni ddôi dim byd
o ‘ngheg ond Saesneg, fel Sais.
Fel hyn yr ymgyflwynais:

“I’m a Celt, and my culture
is found in my sporran’s fur.”

“Sglyfath!” “Cym’ fath!” “Yr hen fôr!”
“Sgotyn, ti isio ‘sgutor?”

Methiant fu’r cilt a’i antur.
Yn swil, siomedig a sur,
es at ryw seiciatrydd
a dweud am hanes y dydd.

Rhennais fy ngwefr, a rhannu
y fawr rwystredigaeth fu.
Wedi rhannu, pendronodd
y shrinc, a’i neges a rôdd:

“So weak is your drive for sex;
ampler is your kilt complex.”

“Not complex. Sex,” ddwedais i,
“without trwsus is easy”.

Cyn cau ceg, dyma bregeth
i bawb am chwi wyddoch beth.

Ai cenedl yr eiconau;
yw’r hon ‘rym ni’n ei mawrhau?
Ai tir y sbin-ddoctoriaid
heno yw tir Nain a Taid?

Mor hurt fydd Cymru ei hun
heb yr iaith yn ei brethyn.
Mor rhad yw ein Cymru rydd
a’i chwl yw ei chywilydd,
â heip yn ein hiselhau
yn Saeson heb drwsusau.