'Marwnad' Twm Morys

Mei Mac

Tristach yw'r Cymry trostyn'
tre' a gwlad am fentro i'r glyn
un bore oer yn llawn brain
a'i gael, dan het, yn gelain;
Twm ei hun, eu heilun nhw
yn Dwm Morys 'di marw.
Yn Forys sych ei feiro,
yn Dwm trwm 'fu'n fardd un tro.

Cyn bod 'run gwalch 'di codi
a chyn i lwynog na chi
gyfarth, cyn bod y gwartheg
yn y rhyd, dan gwmwl rheg
aed ag o yn flodau i gyd
drwy'r afon a'r dre hefyd,
drwy Drefan a sawl Annedd,
drwy dai tafarndai - i'w fedd.

Wrth ei elor wyth olwyn,
yr oedd môr o chwilfeirdd mwyn
wedi dod yn gwmwl du
i hwylio'r bardd i'w wely.
Clerwr mewn byclau arian,
naw mil o sgwarnogod mân,
afanc, ac ambell brifardd,
a'r ferch sy'n brifo o hardd.

Arafodd ei fyd reufawr,
mewn arch y mae Twm yn awr,
arch hir lom, arch orau'r wlad
a chywydd ar ei chaead.
Ac uwch ei arch waetgoch o
yn brifardd wedi brifo,
crïo fyth o grwc 'rwyf i,
diau na fedraf dewi.

Ond bydd pobol yn holi
am hwn yn hir mi wn i,
yn barod pob ben bora
maen nhw'n dod yn gwmni da
i daflu hetiau duon
ar ei fedd mawr lawr y lôn.

O Ly^n i waliau union
y dref wleb hydrefol hon,
mewn tai oer, mewn tai teras,
tai crynion, drudion o dras,
mewn hen gestyll, mewn gwestai,
yn y ty^ hwn ac mewn tai
eraill blêr, mewn llawer llys
mae hiraeth am Dwm Morys.