acnvbnr.gif (17863 bytes)


bothafan.gif (2645 bytes)
botcyntedd.gif (2668 bytes)
botgweith.gif (2698 bytes)
botoriel.gif (2634 bytes)
botstydi.gif (2665 bytes)
botpleid.gif (2771 bytes)
botseiat.gif (2605 bytes)
botllyfrym.gif (2804 bytes)
botdolen.gif (2657 bytes)
botgwers.gif (2636 bytes)
botcwis.gif (2617 bytes)
botarchif.gif (1918 bytes)

 

I Twm a Sioned

Myrddin ap Dafydd

Tir mawn yn mynd tua’r mr
ydi afon. Mae Dwyfor
yn cario Dl Ty Cerrig
a chaeau bach Braich y Big,
cwysi o ddwr Llyn Cesig – yn un baich
dan bont Rhydybenllig.

Ar ei ben yr dwr y byd – i lawr
o Eryri fawr i draethau’r foryd:
mae’r gwely’n disgyn yn wyllt, i ysgwyd
hen greigiau’r allt yn gerrig y rhyd
yn nwndwr y dwr, nes dod
yn y diwedd yn dywod.

Un amser sy’n diferu
ar y daith, un pwer du
tan y tonnau yn tynnu
i ben holl fwrlwm y byd
a’i hafau sblennydd hefyd
ac ni chlywaf ond afon
ar ei hynt – ac oer yw hon.

Ond weithiau daw’r tarth yn garthen olau
o wl y dwr halen,
niwl haf yn agor ei len,
niwl o Aberhenfelen,

a chyrraedd – ’r llanw’n ei chwarae
tros gerrig Sarn Badrig yn y bae –
fel madarch, gan fystyn ei warchae
fesul gwernen a chollen a chae,

nes troi’r morfa yn hen orffennol,
llyncu’r Llyn Du a chipio sawl dl
a dwyn ei gerddediad ewynnol
yn droedfain drwy Ynys-gain Ganol,

ennill ’i gwrlid ddwr Pwll Gorlan
a phentoeau llwyd a phont y llan,
meini crynion a Llyn ‘Ronnan,
yna arafu i orwedd yn Nhrefan.

Yn gynnil a swil fel les Olwen
y daw, yn gawod dan ysgawen,
yn denau ei sil gyda dawns wen,
yn haf llawn o eira’r feillionen.

O herw’r mynydd y daw’r meini
i afon y llan a threfn y lli
yw rhoi tristwch yn Ddwyfor trostynt;
ond tu l ac y tu hwnt i hynt
a hanfod dwr, mae ‘na fyd arall
sy’n bod cyn ei nabod, un a all
gau’n gwlwm am blisgyn y galon,
ddal telynau’n hafau a nofio’n
rhydd o afael trugaredd afon.

Nid dilyn cwrs y dolydd
ydi dull pelydrau’r dydd
ac nid taith drwy ganiatd
y cerrynt ydi cariad;
niwl haf sydd eto ar led:
yno mae Twm a Sioned.

Mehefin 2001

cnvrule.gif (2354 bytes)