Croeso, Ymwelydd
Clicia i Fewngofnodi neu Gofrestru.    Wedi anghofio cyfrinair?
Dos i'r gwaelodTudalen: 1
Pwnc: Beirniadaeth Cystadleuaeth 3: Englyn gwael iawn 'U
06/04/2005 01:28 #353
Beirniadaeth Cystadleuaeth 3: Englyn gwael iawn 'U Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Unwaith eto eleni, yn isafbwyntiau awenyddol yr englyn gwael y mae’r e-steddfod hon yn cyrraedd ei huchelfannau. Cafwyd 13 o ymdrechion eithriadol o wael – gyda nifer o’r beirdd yn amlwg wedi elwa ar sylwadau goleuedig fy nghyfaill triw, Y Bilwg, ar hanfodion englyn gwael llwyddiannus.

Ysywaeth, yn achos Camera, Conal, Eroplên a Dogbreth anghofiwyd am yr hanfod pwysicaf un, sef y fannod. Yn achos englyn Dogbreth, mae hynny’n fwy trist na thristwch, gan ei fod yn amlwg yn feistr corn ar y grefft o ysgrifennu englynion giami. Nid yn unig y mae’r paladr yn batrwm o sut i ddweud yr amlwg yn raenus, ond mae’r esgyll hefyd yn amlygu nodwedd sy’n rhan o arfogaeth pob bardd ciami, sef y ddawn i osod ansoddair crap o flaen yr enw (llin 3: Ansad wr nad ystyrio) ac ansoddeiriau crap o flaen ac ar ôl yr enw (llin. 4: Hoyw rin wych ei haearn o.). Petai Dogbreth wedi cynnwys y fannod yn y cyrch, byddai ar ei ffordd i’r stomp yn sicr. Englyn i dostar a gafwyd nid Y Tostar!

Am resymau digon tebyg, y mae Bocs Du hefyd yn syrthio ar fin y ffordd. Er iddo gynnwys y fannod yn ei linell agoriadol mewn llinell o draws fantach arswydus o wael (Sain ddaw o’r uchelseinydd), y mae’r patrwm a fabwysiadodd yn groes i’r arddull ddiffiniadol glasurol. Llwyddodd Dwayne hefyd i gynnwys y fannod yn ei linell agoriadol, ond yn ei ymdrech i wneud hynny, lluniodd linell sy’n 10 sill cyn y gwant! O leiaf gellir cytuno’n llawen ag awgrym ei linell glo, sef bod yr eroplên ‘yn fwy fwy na fy awen’.

Mae gan Mwydyn yn yr Afal well syniad am ofynion y genre. Yn anffodus, nid yw’r twtsh o drwm ac ysgafn a glywir yn ei linell agoriadol na’r diffinio trwy negyddu a geir yn ei drydedd llinell yn gydnaws â’r gofynion rheiny. A phetai’n dod i hynny, faint o nytau sy’n rhan o wneuthuriad cyfrifiadur beth bynnag?

Gwendid Llion Bach yw iddo fethu ag enwi gwrthrych ei englyn yn yr englyn ei hun. Mae’n haeddu canmoliaeth, serch hynny, am esgyll sy’n dangos gormes y gynghanedd ar ei rymusaf. ‘O’r gornel draw i Gernyw’ wir!

Rydym yn suddo i dir cryn dipyn yn is gydag englyn Y Barnwr Culffoil. Mae gan y bardd hwn afael gadarn iawn ar y grefft o lunio englyn gwael. Ysywaeth cymerodd ddigon o raff i grogi’i hun yn ei ddehongliad o’r testun gosodedig. I’r beirniad deddfol hwn, nid yw rhaff yn cyfri fel ‘dyfais’ yn yr ystyr a fwriadwyd wrth ddewis y testun. Ar ben hynny, mae gormod o gyffyrddiad bardd o’r iawn ryw yn yr ail linell (Nid yw’r rhaff yn maddau) i lwyddo mewn cystadleuaeth fel hon.

Y mae 5 englyn melltigedig o wael yn aros; englynion sy’n gostwng y gystadleuaeth hon i lefel eithriadol o isel. Dyma air yn fyr am y pump:

Ffôn Symudol gan Ysblennydd

Hoff arf ein hoes ydyw'r ffôn symudol,
Does mo'i wadu; moddion
sgwrsio, tecstio, gwrando tôn
a hynny ar olwynion.

Alaethus o wael ydyw’r ‘does mo’i wadu’ sangiadol yn yr ail linell, sy’n arwain yn ddethau at y goferu gwachul rhwng yr ail a’r drydedd llinell. Gwendid yr englyn fel englyn gwael yw fod gormod o slicrwydd yn y llinell glo. Yn sicr, mae’n amddifad o’r cloffni hwnnw sy’n anhepgor mewn englyn gwael go iawn.

Y George gan Jo Blog

Cogydd coginio cigach - ydyw'r George;
Gall droi'r jus o'r bwydach:
Cig oen goginia'n groeniach
Heb lol er mwyn cael bol bach.

Dyma ddyfais sy’n gwir deilyngu englyn gwael o foliant, ac yn sicr, mae Jo Blog wedi cadw ei olygon yn isel iawn gyda’r englyn hwn. Mae’r paladr yn batrwm o ddiffinio diawen, ond unwaith eto ysywaeth, mae slicrwydd yr englyn digri yn hytrach na slacrwydd yr englyn gwael wedi meddiannu’r llinell glo.

Y Rimôt Contrôl gan Emad Bouanane

Botymwr llawn botymau - yw'r rimôt,
er mwyn troi sianelau;
hynod declyn go denau,
yn ddu, neu yn llwyd, neu'r ddau.

Dyma englyn a ddaeth yn agos iawn at gipio’r llawryfon. Yn sicr, yn yr englyn hwn y cafwyd llinell agoriadol salaf yr holl gystadlaeuaeth. Dyma linell a fydd byw tra pery Emad Bouanane ei hun i ddisgleirio ar gaeau pêl-droed y byd. Llwyddwyd i gynnwys y gwrthrych yn y cyrch yn unol â‘r patrwm traddodiadol, a’i ddilyn hefyd gan gyfres o ddiffiniadau neilltuol o ddiawen, sy’n cyrraedd eu hanterth mewn llinell glo glasurol o gloff. Yn anffodus, ar fater crefft, mae’r acennu dodji yn y drydedd llinell, yn eironig ddigon, yn gwanio effaith yr englyn fel englyn gwael yn hytrach na’i gryfhau! (Na, dw inne ddim yn dallt be dwi’n drio’i ddweud chwaith).

Y Meicrodon gan bogoff

Y ping sy'n lleddfu pangau yw'r meicro
mae'n twymo eitemau
bwyd mewn chwinciad eiliadau
i wneud gwledd yn hynod glau.

Y tro hwn, yr ail linell sy’n tynnu’r sylw. Yn ddi-os, dyma fardd a wyr yn iawn sut i blymio i ddyfnderoedd cyffredinedd awen. Ganddo ef hefyd y cafwyd y defnydd mwyaf deheuig o’r crapair ‘clau’ yn yr holl gystadleuaeth. Yn anffodus, yr hyn sy’n dod rhwng bogoff a’i docyn stomp yw’r cyffyrddiad lleiaf o farddoniaeth a deimlir yn yr ymadrodd ‘chwinciad eiliadau’.

Yr iPod gan Emad Bouanane

Dyfais well na'r diwifir - yw'r iPod
i'r epil yn sicir:
gyda hon caiff gadw, wir,
ddwyfil o diwns reit ddifir.

Camp aruthrol yr englyn hwn yw llwyddo o fewn cwmpas y llinell agoriadol yn unig i:
• gynnwys y testun (dyfais)
• gynnwys y gwrthrych ynghyd â’r fannod (yr iPod)
• osod y gwrthrych yng nghyd-destun hanesyddol dyfais arall a’i rhagflaenodd (y diwifir)

Ychwanegwch at hynny, ddau ymadrodd sangiadol cwbl seithug (yn sicir, wir), adferf di-ddim (reit), sillafiad Meirion Macaidd (difir), a dyna i chi rysait perffaith ar gyfer englyn gwael iawn iawn. Llongyfarchiadau calonnog iawn i Emad Bouanane ar ei orchest ddiarhebol. I’r stomp ag o!
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
ybalog
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 8
graphgraph
Dydd byr yw pob diwedd byd
Dos i'r brigTudalen: 1
Cymedrolwr: yprifgopyn

Aelodau'r Annedd

  • 367 aelod
  • 0 heddiw
  • 0 yr wythnos hon
  • 12 y mis hwn
  • Diweddaraf: David Leslie Davies

Rhannu'r Annedd

Facebook MySpace Twitter Digg Delicious Stumbleupon Google Bookmarks RSS Feed