Croeso, Ymwelydd
Clicia i Fewngofnodi neu Gofrestru.    Wedi anghofio cyfrinair?
Dos i'r gwaelodTudalen: 1
Pwnc: Pa Beth yw Awdl?
17/10/2005 00:30 #1131
Pa Beth yw Awdl? Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Yma math o gerdd o'r enw Awdl. Oes 'ma rhywun sy'n medru ei diffinio
yn gaeth i mi? Fel eisiampl, pa mor hir, neu fer ydi derbyniol i'w bod?

Wel dim ond estron anwybodus ydw i
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
mongvras
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 7
graphgraph
Kyn nag ov den skentel fur,
Par dell wonn lavarav dhis
17/10/2005 12:31 #1132
par:Pa Beth yw Awdl? Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Hen ystyr y gair awdl yw cerdd sydd ar yr un odl, yn fras. Gofynned i'r Bilwg am y wybodaeth archifol.
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
Llesmeirfardd
 
Disgybl disgyblaidd
Negeseuon: 40
graphgraph
18/10/2005 19:36 #1135
par:Pa Beth yw Awdl? Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Wel, roeddwn i'n meddwl am y fath o gerdd ac ynddi hi gwersi dihafal eu ffurf.

Pa mor hen ydi hon?
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
mongvras
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 7
graphgraph
Kyn nag ov den skentel fur,
Par dell wonn lavarav dhis
19/10/2005 09:06 #1137
par:Pa Beth yw Awdl? Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Dyma ddifiniad Cydymaith i Lenyddiaeth Cymru.

Yr un gair yw awdl ac odl, ac y mae’n ymddangos mai hanfod awdl sr y dechrau oedd ei bod yn unodl fel yn ‘Y Gododdin’. Yn yr un modd, cerdd unodl o ryw ugain i ddeugain o linellau yw awdl i’r Gogynfeirdd , ac weithiau cysylltir tair neu bedair o’r rhain i wneud un gerdd hir. Y mesurau cyffredin oedd cyhydedd nawban, cyhydedd hir, toddaid a byr-a-thoddaid, gan gloi gydag englyn ambell dro.

Erbyn cyfnod Beirdd yr Uchelwyr yr oedd patrwm arbennig wedi sefydlogi: cysylltid nifer o englynion â chyrch-gymeriad, yna ychwanegid rhyw fesur arall, fel gwawdodyn neu rupunt neu hir-a-thoddaid, y cwbl yn unodl, a chyrch-gymeriad rhwng diwedd y gerdd a’i dechrau. Byddai’r holl gerdd rhwng trigain a chant o linellau.

Erbyn dechrau’r ddeunawfed ganrif daethpwyd i synio y dylai awdl gynnwys yr holl fesurau, ac heir chwech o awdlau felly yng Ngramadeg Siôn Rhydderch a gyhoeddwyd yn 1728. Dyna hefyd oedd awdlau eisteddfod gyntaf y Gwyneddigion (Y Bala, 1789), ond perswadiwyd y beirdd i wneud ar lai o fesurau. O ganlyniad cerdd ar ryw bedair neu bump o fesurau y wpob un o’r cannoedd o awdlau a luniwyd yn y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ond y mae rhai ohonynt yn eithriadol o faith.

Y mae awdlau a ysgrifennwyd er 1900 yn fyrrach, a’r mesurau wedi eu trefnu’n well. Ysgrifennwyd ‘Eryri’ T.H. Parry-Williams (1915) i gyd ar yr un mesur, sef yr hir-a-thoddaid. Ers dwy ganrif, prin fod neb wedi cyfansoddi awdl ond ar gyfer cystadleuaeth mewn eisteddfod.

Yn ystod y cyfnod diweddar, y mae’r beirdd wedi tueddu i foddloni ar ddefnyddio tua 4-5 o fesurau cyffredin o fewn eu hawdlau, megis yr englyn, yr englyn milwr, y cywydd a’r hir-a-thoddaid. Yn y blynyddoedd diwethaf, fodd bynnag, gwelwyd mwy o barodrwydd i arbrofi gyda’r mesurau trwy eu cyfuno a’u haddasu.

Ffiw!
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
Gwyddno
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 2
graphgraph
Dos i'r brigTudalen: 1
Cymedrolwr: yprifgopyn

Aelodau'r Annedd

  • 367 aelod
  • 0 heddiw
  • 0 yr wythnos hon
  • 12 y mis hwn
  • Diweddaraf: David Leslie Davies

Rhannu'r Annedd

Facebook MySpace Twitter Digg Delicious Stumbleupon Google Bookmarks RSS Feed