Croeso, Ymwelydd
Clicia i Fewngofnodi neu Gofrestru.    Wedi anghofio cyfrinair?
Dos i'r gwaelodTudalen: 1
Pwnc: Y mesurau rhydd
09/12/2006 16:33 #1908
Y mesurau rhydd Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Dwi isio deall y mesurau rhydd traddodiadol Cymreig.
Oes na ffynhonell dda sy'n eu hesbonio?

I gyd dwi'n ddeallt ydi fod y traethodl yn debyg i'r cywydd, cwpledi seith-sill sy'n acennu bob yn ail; ac hefyd y triban (wel. dwi meddwl fy mod yn ei ddeallt!)

Pa fesurau eraill sydd yna?
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
D. L. Smith
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 6
graphgraph
10/12/2006 21:31 #1909
par:Y mesurau rhydd Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Mae'r holl gysyniad o 'fesurau rhydd' ychydig bach yn od, ond os wyt ti'n sôn am fesurau rhydd rheolaidd, beth am y soned - Petrarchaidd a Shakespearaidd - mesurau rhyngwladol dwi'n gwybod - ond poblogaidd iawn mewn barddoniaeth Gymraeg. Rwy'n cymryd dy fod yn gwybod beth yw patrymau'r rheiny.

I fod yn onest, yn wahanol i'r mesurau caeth, benthyciadau ydy'r rhan fwyaf o'r mesurau rhydd Cymraeg. Un o fy hoff fesurau 'set' ydy'r 'Trioled'. Mesur Ffrengig ydy o'n wreiddiol. Un pennill wyth llinell (wyth sillaf yr un) a dwy odl yn unig yn dirwyn drwy'r pennill ar y patrwm a b a a a b a b. Mae'r llinell gyntaf yn cael ei hailadrodd yn y bedwaredd a'r seithfed llinell a'r ail linell yn yr wythfed. Dyma enghraifft gan Emyr Davies:

Machlud

Er imi'i weled lawer gwaith,
Cyffroi o hyd wna'r llun cyffredin
Fin nos o haf dros fôr Tre-saith;
Er imi'i weled lawer gwaith,
Y llun nad yw yng ngafael iaith,
Cynhaeaf haul y man cynefin;
Er imi'i weled lawer gwaith,
Cyffroi o hyd wna'r llun cyffredin.

O ran y mesurau rhydd cynhenid, mae'r rheiny ar eu gorau yn yr 'Hen Benillion' (gol T.H. Parry-Williams). Mae patrwm y triban i'w weld yn aml yno, felly hefyd patrwm arferol y pennill telyn, sef pennill pedair llinell wyth sill yr un gyda phatrwm odli a a b b

e.e.
Pan fo seren yn rhagori,
Fe fydd pawb â'i olwg arni;
Pan ddêl unwaith gwmwl drosti,
Ni fydd mwy o sôn amdani.
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
gavin
 
Disgybl Pencerddaidd
Negeseuon: 81
graphgraph
12/12/2006 16:59 #1911
par:Y mesurau rhydd Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
Diolch.

Roeddwn i dan yr argraff fod na fesurau "rhydd" Cymreig (nid y benthyciadau o lenyddiaeth rhyngwladol) megis y Traethodl, sy'n debyg i'r mesurau caeth ond sydd ddim yn cynganeddu. Dwi'n seilio hyn ar nodiadau byr yng nghefn llyfr "Welsh Verse" gan Tony Conran. Mae o'n haeru (ond dwi'n meddwl fod hyn yn anghywir) fod na'r fath beth ag "awdl o gywydd" sydd ddim yn cynganeddu, ac fod na ffurf o'r englyn cyrch nad yw'n odli chwaith.

Ydi hyn yn gwneud unrhyw synnwyr i rywun?
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
D. L. Smith
 
Disgybl ysbas heb radd
Negeseuon: 6
graphgraph
15/12/2006 00:45 #1913
par:Y mesurau rhydd Argraffu'r dudalen Click this button to create a PDF document from this thread (opens in a new window).
D. L. Smith a ysgrifennodd:
Diolch.

Roeddwn i dan yr argraff fod na fesurau "rhydd" Cymreig (nid y benthyciadau o lenyddiaeth rhyngwladol) megis y Traethodl, sy'n debyg i'r mesurau caeth ond sydd ddim yn cynganeddu. Dwi'n seilio hyn ar nodiadau byr yng nghefn llyfr "Welsh Verse" gan Tony Conran. Mae o'n haeru (ond dwi'n meddwl fod hyn yn anghywir) fod na'r fath beth ag "awdl o gywydd" sydd ddim yn cynganeddu, ac fod na ffurf o'r englyn cyrch nad yw'n odli chwaith.

Ydi hyn yn gwneud unrhyw synnwyr i rywun?


Ydy mae'n gwneud synnwyr yn yr ystyr mai datblygu'n raddol a wnaeth y gynghanedd a'r mesurau caeth. Yn achos y traethosl, hen fesur gwerinaidd oedd hwnnw yn seiliedig ar batrwm o gwpledi odledig. Yn rhai o gerddi cynharaf Dafydd ap Gwilym, mae modd gweld y cywydd yn datblygu'n raddol o'r traethodl wrth i'r gynghanedd gael ei hychwanegu gan bwyll at y mesur e.e. Merched Llanbadarn

Plygu rhag llid yr ydwyf,
Pla ar holl ferched y plwyf!
Am na chefais drais drawsoed,
Onaddun' yr un erioed,
Na forwyn fwyn ofynaig,
Na merch fach, na gwrach na gwraig...
All-lein
Mae'r Gweinyddwr wedi pennu mai defnyddwyr cofrestredig yn unig gaiff gyfrannu i'r seiat. Brig
sioncyn
 
Disgybl Pencerddaidd
Negeseuon: 155
graphgraph
Dos i'r brigTudalen: 1
Cymedrolwr: yprifgopyn

Aelodau'r Annedd

  • 367 aelod
  • 0 heddiw
  • 0 yr wythnos hon
  • 12 y mis hwn
  • Diweddaraf: David Leslie Davies

Rhannu'r Annedd

Facebook MySpace Twitter Digg Delicious Stumbleupon Google Bookmarks RSS Feed